"Trenirajte ozbiljno !" 

Fudbal je sport sa neprekidnim trčanjem različitog intenziteta. U zavisnosti od pozicije u timu, varira i zastupljenost intenzivnog trčanja i sprinta u odnosu na hodanje i lagano trčanje (vidi sliku 1).

Slika 1: Zastupljenost pojedinih vidova kretanja u zavisnosti od pozicije igrača

Lagano trčanje = manje od 80 % od Vo2 max, ili brzina od 10.5 km/h i manje.
Intenzivno trčanje = oko 80% od Vo2 max, ili brzinom između 10.5 i 17.5 km/h.
Sprint = više od 85% od Vo2 max, ili brzinom između 17.5 i 27 km/h.

Veliki broj autora definiše fudbal kao igru koju karakteriše veliki broj sprintova, što je u neku ruku pogrešno imajući u vidu da igrači provode veliki deo vremena hodajući i lagano trčeći. 

Ljudsko telo zavisi od tri energetska izvora koji se koriste u zavisnosti od vrste mišićne aktivnosti, intenziteta, trajanja i karaktera rada. Ono što fudbal čini interesantnim za kondicione trenere je činjenica da se u fudbalu kombinuju sva tri energetska izvora. Za vreme igre, ova tri energetska izvora zavise jedan od drugog. S obzirom da su njihove karakteristike različite (razlikuju se po energetskom kapacitetu-ukupnoj količini energije koju sadrže i energetskoj moći-količini energije koja se oslobađa u jedinici vremena; prim. prev.), oni moraju biti pojedinačno trenirani, da bi se brže razvili i da bi što brže obezbedili što više energije. U toku vežbanja sva tri izvora blisko zavise jedan od drugog dok varira samo procenat njihovog učešća.

Iako selekcija igra presudnu ulogu u vrhunskom sprintu i maratonu, za postizanje vrhunskih rezultata, energetski sistemi moraju intenzivno trenirani korišćenjem specifičnih vežbi. Na primer, energija potrebna da se održi prosečna brzina sprinta od 22mph na 200 ili manje metara i prosečna brzina od 12.1 mph za maraton, obezbeđuju se iz dva potpuno različita energetska sistema (preovlađujući energetski sistemi potrebni za trčanja pri različitim brzinama prikazani su na slici 3.) Primarni energetski izvor za sprinterske  discipline do 400m je PCr (CP - fosfagenski). Od 400m do 1500m, primarni energetski izvor je anaerobna glikoliza. Za discipline preko 1500m, sportisti koriste aerobni metabolizam. Prosečna dužina koju igrači pretreče u toku fudbalske utakmice iznosi 11 do 13 kilometara.

Slika 3: Primarni energetski izvori/brzina trčanja

© 1996-2000 Nicholas Institute for Sports Medicine and Athletic Trauma.

Radna sposobnost je uslovljena nivoom zamora igrača, koji je direktno uslovljen ličnim nivoom pripremljenosti. Najveća prednost dobre kondicione pripremljenosti je mogućnost održavanja istog ili višeg intenziteta u dužem vremenskom periodu bez padova u performansama. Ono što je primarno je rad na poboljšanju Vo2 max iz razloga poboljšanja aerobne baze a samim tim (pošto je izražen kao procenat Vo2 max) i radne sposobnosti.

Slika 4: Smanjenje brzine trčanja sa povećanjem dužine

 © 1996-2000 Nicholas Institute for Sports Medicine and Athletic Trauma.

Broj utakmica odigranih tokom sezone se povećava iz komercijalnih razloga (TV gledanost, prodaja ulaznica itd). U isto vreme FIFA, takođe iz komercijalnih razloga, uvodi nova pravila u nastojanju da učini igru intenzivnijom i bržom. Jedan od primera je i upotreba povratne lopte za golmana u kasnim 80-tim. U prethodnom periodu, bilo koji tim je mogao neograničeno vraćati loptu do golmana koji bi je uhvatio i ponovo dodao nekom od igrača...i tako u krug. Najpoznatiji primer (tj. najsramotniji) je primer Intera iz Milana u kupu UEFA, koji je da bi zaštitio svoje vođstvo od 1-0 koristio ovo dodavanje skoro 20 minuta.

Vreme aktivnog igranja u toku utakmice (vreme kada je lopta u igri) se neprestano povećava a samim tim i ukupna količina rada (trčanja) koja se zahteva od igrača (vidi sliku 5.)

Slika 5: Promena dužine trajanja aktivne igre u 90-tim godinama

Još jedna interesantna činjenica je da se golovi postižu posle dužeg odigravanja ili faze posedovanja lopte. Iz tog razloga organizam igrača mora biti spreman da održi produžen i intenzivan napor koji se ponavlja (slika 6.).

Slika 6: Odnos trajanja igre i postignutih golova

Količina trčanja u savremenom fudbalu se povećava kao i učešće svih energetskih izvora. Ipak, specifičnost fudbalske igre ostaje primarno aerobna (po količini). Limitirajući faktor je anaerobni deo, tj. onaj deo koji daje efikasnost i kvalitet igre.

...Na kraju, kao zaključak, morate biti izuzetno fizički pripremljeni ako želite uspeh u modernom fudbalu... 

Mislite li da znate dovoljno ?

Copyright © 2002 http://www.soccerconditioning.net/, unless otherwise noted. All rights reserved.

preveo: mr Vladislav Ilić